MENU

Author

Wenen, bijvoorbeeld.

Cities

april 19, 2015

Zeg je Wenen, noem je in één adem Schiele, Kokoschka, Mozart, klassieke muziek. Sissi, keizerin van Oostenrijk, het Habsburgse rijk; het huidige Wenen ademt nog altijd een imperiale sfeer. Sommige Oostenrijkers, zo beweren insiders, leven en denken nog alsof ze in het keizerrijk zijn. Het in rangen en standen ordenen, het wel of niet van adel zijn, speelt nog steeds een rol bij sommige lieden in eigentijds Wenen. Een hiërarchisch bewustzijn en galante omgangsnormen kenmerken de Oostenrijkse heren. Wil je je een dame voelen, ga dan eens uit met een typisch Weense heer. Deuren worden voor je opengehouden en dan realiseer je je dat het de hoogste tijd is de handkus weer in Nederland in te voeren. Maar Wenen is meer dan dat. Het hedendaagse klimaat krijgt meer en meer kleur. Zeker de laatste tien jaar.

Read article

2005-09-17_Fiat_500_R_(retuschiert)

1735

De identiteit van de Europese auto

Lifestyle

april 19, 2015

Automodellen als de Citroën DS, Volkswagen Kever en Fiat 500 zijn klassieke Europese designiconen, maar wat maakt ze nou typisch Europees? Compact, lichtgewicht, comfortabel, gestroomlijnd en eigenzinnig zijn typische kenmerken van de Europese auto. Al lijken hedendaagse auto-ontwerpers minder creatief te werk te gaan, bewijzen nieuwe concept cars dat Europese ontwerpers hun eigenzinnige karakter niet verloren zijn – de fabrikanten zijn grootschaliger en voorzichtiger geworden. Een zoektocht naar de roots van de “Europa-Wagen”.

“Das Modell zum Europa-Wagen ist da!”, schreef de Duitse autojournalist Josef Ganz enthousiast in januari 1929 in het tijdschrift Motor-Kritik over het innovatieve autoprototype van de inmiddels allang vergeten Tsjecho-Slowaakse ingenieur Willibald Gatter. In een tijd waarin Europese auto’s nog groot, zwaar en log waren, was Motor-Kritik volledig gericht op één thema: innovatie. Hoofdredacteur Josef Ganz predikte sinds zijn aanstelling in 1928 over onafhankelijke wielvering, lichtgewicht opbouw, laag zwaartepunt en stroomlijning. Bovendien had Ganz als persoonlijke missie de ontwikkeling van een Duitse, of in bredere zin zelfs Europese Volkswagen.
Josef Ganz stond aan de wieg van de moderne Europese auto. Daarnaast liepen er in Europe voor de tweede wereldoorlog een aantal excentrieke en eigenzinnige auto-ontwerpers als Jean Bugatti en Gabriel Voisin rond. Zij combineerden in modellen als de Bugatti 57SC Atlantic en Voisin Aérosport wetenschap met flamboyante vormgeving en drukten daarmee hun stempel op de naoorlogse auto-industrie. Bij de kleinere merken domineerde kort na de oorlog de wetenschappelijke ontwerpbenadering van Josef Ganz, wat innovatieve stroomlijnmodellen als de Saab 92, Tatraplan en Panhard Dyna opleverden. Het absolute hoogtepunt in die lijn was de Citroën DS, die stroomlijn en design combineerde met zeer vooruitstrevende techniek.
In de dertiger jaren konden ondernemend creatievellingen nog hun eigen automerk oprichten. Die mogelijkheid verdween kort na de tweede wereldoorlog. Massaproducenten slokten de kleinere fabrikanten één voor één op of concurreerden ze van de markt. In dat proces verdween ook langzaam de eigenzinnigheid. De creativiteit is er nog wel, maar de moordende concurrentie heeft autofabrikanten voorzichtig gemaakt, erg voorzichtig.

Read article

KR_P3

2349

Dineren in bandenedpot

People

april 19, 2015

Nu kun je er sjiek dineren, maar een eeuw geleden opende Michelin House aan Fulham Road 81 in Londen als kantoor en bandenopslagplaats. Het in 1909 door bandenfabrikant Michelin gebouwde Michelin House is één van de meest karakteristieke en unieke gebouwen van Londen en een bezoek meer dan waard. In de prachtige mix tussen Art Nouveau en vroege Art Deco kom je overal in de architectuur Bibendum, het wereldberoemde bandenmannetje van Michelin, en gestileerde autobanden en bladeren van rubberbomen tegen.
De Michelin Tyre Company Ltd nam in 1909 haar intrek in het gebouw en zou daar tot 1985 blijven. Het gebouw verloor in de loop der jaren veel van haar karakteristieke details, maar werd aangekocht door Sir Terence Conran en Paul Hamlyn en in haar originele glorie teruggebracht. Beroemde reclameposters van Michelin zijn vereeuwigd als glas-in-loodramen aan de voor- en zijkanten van het gebouw. Achter het smeedijzeren hekwerk is overdag op de overdekte voorplaats een koffiebar en een viswinkel. Daarachter ligt een gezellige oesterbar voor lunch en avondeten. Vanuit de oesterbar leidt de schuin aflopende vloer, zo ontworpen om banden vanuit de opslagplaats naar voren te rollen, naar de Conran Shop voor meubels en woondecoratie achterin het gebouw. Bovenin, achter de kleurvolle glas-in-loodramen, ligt het restaurant.

Read article

Top Gear S11

1859

The continent uitgedrukt in Britse humor over auto’s

Lifestyle

april 19, 2015

Een goed tijdschrift ruimt ergens in zijn kolommen ruimte in voor een goed beschouwend stuk. Dat valt nog niet mee. De media grossieren in meningen over van alles en nog wat. Meer dan in een ‘mediacratie’ leven we in een opiniecratie. Aan zienswijzen over van alles en nog wat door zelfbenoemde deskundigen dus geen gebrek. Gek word je er van.

Het Europese discours wordt beheerst door politici. De Europese Commissie organiseerde jarenlang de jaarlijkse Europalezing. U kunt ze nog allemaal downloaden op www.europalezing.nl. Nadat deze een aantal jaren op zijn gat had gelegen is dit evenement sinds 2009 weer nieuw leven ingeblazen. Raad wie de lezing dit jaar hield? Herman van Rompuy, de ‘president’ van de Europese Unie! Een meer voor de hand liggend iemand kun je niet bedenken.

Van Rompuy wordt natuurlijk beleefd aan gehoord door een publiek dat het grotendeels met hem eens is. Een uur lang trapt hij alle open deuren in. Zijn toehoorders luisteren bestudeerd aandachtig met getuite lippen en de vingertoppen tegen elkaar en op de achterste rijen met geloken ogen, allengs wegknikkebollend. Zo’n van Rompuy kan natuurlijk ook helemaal niets nieuws debiteren, daarvoor is hij politiek met handen en voeten gebonden. Hoe belangrijker de spreker, des te saaier de lezing.

Wie dan? Een ex-commissaris als Frits Bolkestein is erudiet, heeft een mening en steeks die niet onder stoelen of banken. Alleen is ook hij onderdeel van het politieke discours en zijn de opvattingen van Bolkestein wijd en zijd bekend. Die kennen we nu wel.

Dan maar zoeken in de wereld van kunst en cultuur. Een van de meest leesbare Europalezingen is die van Jan Hoet uit 1998: directeur van het stedelijk museum. (De overigen waren allemaal afkomstig uit het openbaar bestuur: Jacques Attali (ex-Europese Bank voor Reconstructie) , Lord Carrington (ex-NAVO), Raymond Kendall (Interpol) Richard Goldstone (Zuidafrikaans jurist), Mary Robinson (ex-president Ierland), Hans Tietmeyer (ex-Bundesbankpresident) Gerard Aigner (voorzitter UEFA), Javier Solana (ex-buitenland coördinator EU), Jan Peter Balkenende (ex-premier Nederland).

Zij beleden allemaal vanuit hun bestuurlijke positie, vanuit hun beleidsmatig perspectief, ronkend het belang van Europese samenwerking. Hoezeer wij diep in ons hart overtuigd zijn van het belang van samenwerking binnen Europa in wat voor vorm dan ook, het feit dat de publieke meningsvorming wordt beheerst door voorname dames en heren die denken en leven binnen een onwankelbaar ideologisch paradigma dat steeds meer politiek Europa goed en onvermijdelijk is, slaat elke communicatie volledig dood. Hun in wezen hermetische en legalistische wereldbeeld roept in feite associaties op met de voormalige sovjetunie. Dat regels buiten kijf staan en dat met regels alles valt te beheersen. Dat met de mond vervolgens ook het belang van ‘het Europa van de burger’ wordt beleden, doet daar niets aan af.

Read article

plenary algemeen

1774

Europa ten onder aan berouw

Culture

april 18, 2015

Volgens de Franse filosoof en schrijver Pascal Bruckner is Europa verlamd door berouw. We voelen ons zo schuldig door het bloedige verleden van oorlog, genocide en kolonialisme dat we nu onze waarden niet meer durven te verdedigen: ‘Niets is meer westers dan de afkeer van het Westen.’ (lees verder)

Al in zijn eerste boeken kritiseert hij de neiging die Europa – de Europeaan – volgens hem heeft om zichzelf te be- schouwen als de bron van alle kwaad, terwijl afwisselend Afrika, het Midden-Oosten en anderen het onschuldige slachtoffer zijn, zo- als de baby’s dat waren voor de menseneter. Bruckner: ‘Niets is meer westers dan de afkeer van het Westen, die hartstochtelijke neiging om zichzelf te vervloeken en te pijnigen.’ Europeanen beschouwen zichzelf als moderne kruisvaarders die de Derde Wereld uitbui
ten: de armoede daar zou louter het gevolg zijn van de westerse handelspolitiek. En 11 september was het gevolg van de uitbuiting en vernedering van de moslims, zo zeggen 
de vele intellectuelen en politici die
 Bruckner citeert in zijn recent in het Nederlands vertaalde boek Tirannie
 van het berouw. Essay over het
 Europese masochisme.


Natuurlijk is er veel terechte kritiek
te geven op Europa en zijn verle
den, zegt Bruckner. Maar deze houding is tot een reflex geworden die een aantal zeer gevaarlijke gevolgen heeft. Een daarvan is dat die leidt tot een verlamming van Europa. ‘Die houding is fout, extreem schadelijk en gevaarlijk. Telkens als we anderen op een fout willen wijzen, zeggen we tegen onszelf: “Herinner je je eigen fouten” – kruistochten, inquisitie, heksenverbranding, kolonialisme, conquistadores, nazisme enzovoort.’


Waar komt deze geest vandaan? Bruckner: ‘Het ideaal van zelfonderzoek is afkomstig van de Stoa – Marcus Aurelius en Epictetus
in het bijzonder. Die stroming spoorde haar volgelingen aan tot wat de christenen later “gewetensonderzoek” noemden: beoordeel dagelijks je handelingen, en kijk of ze goed of slecht waren. Het christendom heeft dat uitgangspunt hernomen. De christenen wilden weten of een handeling goed was jegens God of tegen Hem inging. In de Verlichting werd het zelfonderzoek opnieuw een ideaal: de kritische geest die zichzelf scrupuleus bekijkt. Vervolgens wordt Europa zich bewust van
 de misdaden die het in de twintigste eeuw heeft begaan. Door het communisme, door het nazisme. Daarbij komt het bewustzijn van de misdaden die zijn gepleegd uit naam van het kolonialisme. We zien onze hele geschiedenis vervolgens als een opeenvolging van slachtingen. Door de historische samenkomst van al die fenomenen ontstaat het slechte geweten dat leidt tot een extreem ver doorgevoerd zelfonderzoek
en -kritiek. De hele Europese geschiedenis wordt vanaf dat moment ervaren als de opmars naar de twintigste-eeuwse misdaden – zo zou Napoleon een voorloper van Hitler zijn. Daarmee is Europa het continent van het ongelukkige bewustzijn geworden. Het bewustzijn dat twijfelt, dat zichzelf voortdurend ondervraagt.’

Let wel, nuanceert Bruckner, hij is tegen het doorgeslagen berouw; niet tegen het berouw op zich. ‘Schuld beseffen, fouten erkennen excuses maken aan slachtoffers van de fouten die zijn begaan, zijn juist goed. Erkenning van de eigen misdaden en fouten is noodzakelijk. Dat is de manier om die fouten onder ogen te zien en om er afstand van te nemen. Neem Willy Brandt, de voormalige kanselier van Duitsland, die zich verontschuldigde voor de misdaden die tijdens de Tweede Wereldoorlog door Duitsland waren gepleegd. Of de toenmalige Zuid-Afrikaanse ….etc.

Read article